{"id":13142,"date":"2014-11-11T15:40:49","date_gmt":"2014-11-11T15:40:49","guid":{"rendered":"https:\/\/chwbkosova.org_data\/?post_type=chwb_news&p=13142"},"modified":"2021-03-02T10:19:55","modified_gmt":"2021-03-02T10:19:55","slug":"permbyllet-projekti-ruajtja-dhe-mbrojtja-e-kalase-se-vushtrrise-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/chwbkosova.org\/sq\/permbyllet-projekti-ruajtja-dhe-mbrojtja-e-kalase-se-vushtrrise-2\/","title":{"rendered":"P\u00cbRMBYLLET PROJEKTI RUAJTJA DHE MBROJTJA E KALAS\u00cb S\u00cb VUSHTRRIS\u00cb"},"content":{"rendered":"

\"00a\"<\/a><\/p>\n

Qyteti i Vushtrris\u00eb ka tashm\u00eb t\u00eb konservuar dhe rijetezuar lokalitetin arkeologjik Kalaja e Vushtrris\u00eb. Pas p\u00ebrfundimit t\u00eb punimeve n\u00eb nj\u00eb ceremoni p\u00ebruruese kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb Drejtori i CHwB-s\u00eb, Sali Shoshi, Ambasadorja e SHBA-s\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb, Tracey Jacobson, Kryetari i Vushtrris\u00eb, Bajram Mulaku, Sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i Ministris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs, Rinis\u00eb dhe Sportit (MKRS), Veton Firzi.<\/p>\n

 <\/p>\n

Sali Shoshi tha se CHwB-ja ka ndjekur parimin e konservimit t\u00eb atyre pjes\u00ebve q\u00eb kan\u00eb mbetur nga Kalaja, p\u00ebr t\u00eb vijuarme krijimin e nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb publike duke b\u00ebr\u00eb shtimin e funksioneve q\u00eb i nevojiten publikut ku \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb edhe adaptimi i kull\u00ebs p\u00ebr ta shfryt\u00ebzuar si hapsir\u00eb ekspozuese.<\/p>\n

 <\/p>\n

Nd\u00ebrsa Ambasadorja e SHBA-s\u00eb, Jacobson, shprehu se ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb projekt i mrekulluesh\u00ebm restaurues n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore t\u00eb Kosov\u00ebs. \u201cUn\u00eb isha k\u00ebtu ndoshta para nj\u00eb viti e gjysm\u00eb, dhe tani pamja \u00ebsht\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht ndryshe\u201d, tha Jacobson duke theksuar se tani \u00ebsht\u00eb krijuar nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb t\u00eb cil\u00ebn publiku mund ta p\u00ebrdor\u00eb p\u00ebrs\u00ebri, duke p\u00ebrmendur edhe investimet n\u00eb Hamamin e k\u00ebtij qyteti.<\/p>\n

 <\/p>\n

Nd\u00ebrkaq kryetari i Vushtrris\u00eb, Bajram Mulaku vler\u00ebsoi investimin dhe projektin n\u00eb restaurimin e Kalas\u00eb s\u00eb Vushtrris\u00eb. \u201cMe restaurimin por edhe me funksionalizimin e k\u00ebtij objekti por edhe t\u00eb Hamamit, Vushtrria po merr nj\u00eb qasje t\u00eb re n\u00eb zhvillim t\u00eb kultur\u00ebs por edhe t\u00eb turizmit\u201d, tha Mulaku.<\/p>\n

 <\/p>\n

Kurse Sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm, Firzi, me k\u00ebt\u00eb rast vler\u00ebsoi se Kalaja e Vushtrris\u00eb \u00ebsht\u00eb konsideruar gjithnj\u00eb me prioritet nga ana e MKRS-s\u00eb ku edhe ka fal\u00ebnderuar edhe partner\u00ebt p\u00ebr ndihm\u00ebn n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb ruajtjes dhe promovimit t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"01\"<\/p>\n

\u2014<\/p>\n

Ruajtja dhe Mbrojtja e Kalas\u00eb s\u00eb Vushtrris\u00eb<\/p>\n

Lokaliteti arkeologjik \u2018Kalaja e Vushtrris\u00eb\u2019 gjendet n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb qytetit dhe p\u00ebrb\u00ebhet prej strukturave nd\u00ebrtimore me shtresime nga periudha t\u00eb ndryshme historike. Ndon\u00ebse \u00ebsht\u00eb rind\u00ebrtuar disa her\u00eb, Kalaja ka arritur t\u00eb mbijetoj\u00eb deri sot. Disa historian\u00eb sugjerojn\u00eb se Kalaja mund t\u00eb jet\u00eb nd\u00ebrtuar gjat\u00eb shekullit t\u00eb 7-t\u00eb gjat\u00eb epok\u00ebs bizantine. Sugjerohet gjithashtu se Kalaja rrjedh nga periudha Iliro-Dardane. P\u00ebr shkak t\u00eb pozit\u00ebs strategjike, n\u00eb koh\u00ebn kur \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar si dhe n\u00eb koh\u00ebn e sundimit Osman, Kalaja \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur p\u00ebr nevoja t\u00eb ushtris\u00eb. Gjat\u00eb sundimit osman thuhet q\u00eb Kalaja \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur gjithashtu si burg dhe gjykat\u00eb turke. Pas k\u00ebsaj ka sh\u00ebrbyer si depo arm\u00ebsh, p\u00ebrderisa kulla ka sh\u00ebrbyer si hambar dhe depo misri. N\u00eb shekullin e 20-t\u00eb, Kalaja \u00ebsht\u00eb shfryt\u00ebzuar si burg, torishte p\u00ebr hambar, fush\u00eb volejbolli, etj. N\u00eb vitet 1955-1958 Kalaja shfryt\u00ebzohej si kinema dhe restorant dhe n\u00eb oborrin e brendsh\u00ebm t\u00eb saj ka qen\u00eb e vendosur nj\u00eb pllak\u00eb rrethore p\u00ebr k\u00ebrcim-ballo. Ana jugore e saj, ku ishte edhe kabina p\u00ebr kino projektor, ka qen\u00eb e mbuluar me \u00e7ati, nd\u00ebrsa n\u00eb murin e jasht\u00ebm t\u00eb kull\u00ebs shihen edhe sot pjes\u00ebt metalike ku jan\u00eb vendosur perdet p\u00ebr shfaqjen e filmave gjat\u00eb stin\u00ebve t\u00eb ngrohta. Kalaja u p\u00ebrdor nga qytetar\u00ebt deri n\u00eb vitin 1962.<\/p>\n

\"04\"<\/a>\u00a0\"05\"<\/a><\/p>\n

Si lokalitet arkeologjik, Kalaja e Vushtrris\u00eb ka shum\u00eb vlera q\u00eb tregojn\u00eb p\u00ebr rolin e saj n\u00eb kontekstin p\u00ebrreth dhe funksionin e saj n\u00eb mjedisin urban. Kalaja ka vler\u00eb t\u00eb madhe historike, si nj\u00eb simbol p\u00ebr qytetin dhe historin\u00eb e tij t\u00eb gjat\u00eb. Edhe pse Kalas\u00eb i dedikohen p\u00ebrdorime t\u00eb ndryshme, struktura e saj kryesore mbetet e nj\u00ebjt\u00eb. Vlera e Kalas\u00eb s\u00eb Vushtrris\u00eb nuk q\u00ebndron vet\u00ebm n\u00eb karakteristika individuale. S\u00eb bashku me Hamamin e vjet\u00ebr t\u00eb qytetit, Ur\u00ebn e Gurit dhe xhamit\u00eb, Kalaja kontribuon n\u00eb krijimin e identitetit t\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs s\u00eb Vushtrris\u00eb. Kalaja \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar n\u00eb periudha t\u00eb ndryshme kohore, si e till\u00eb ajo ka shtresa t\u00eb ndryshme t\u00eb materialeve nd\u00ebrtimore, konstruksionit dhe teknikave t\u00eb nd\u00ebrtimit. K\u00ebto nd\u00ebrhyrje s\u00eb bashku me proporcionet e hap\u00ebsirave b\u00ebjn\u00eb q\u00eb lokaliteti t\u00eb ket\u00eb vlera arkitekturore. Elementet strukturore t\u00eb Kalas\u00eb kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb amortizuara, t\u00eb pa studiuara, t\u00eb pa vler\u00ebsuara dhe af\u00ebr dekompozimit t\u00eb t\u00ebr\u00ebsish\u00ebm. P\u00ebrve\u00e7 vjet\u00ebrsis\u00eb, lokaliteti \u00ebsht\u00eb d\u00ebmtuar si pasoj\u00eb e kushteve atmosferike, problemeve strukturale, trajtimeve t\u00eb gabuara, ekspozimit ndaj zjarrit, vandalizmit, kolonizimi biologjik dhe ndotjes. Megjithat\u00eb, arsyeja kryesore e degradimit t\u00eb saj ka qen\u00eb neglizhenca dhe jo mir\u00ebmbajtja.<\/p>\n

Konservimi dhe adaptimi (rijet\u00ebzimi) i Kalas\u00eb s\u00eb Vushtrris\u00eb \u00ebsht\u00eb planifikuar duke konsideruar statutin e saj t\u00eb mbrojtjes, autenticitetin dhe integritetin. Meqen\u00ebse Kalaja \u00ebsht\u00eb lokalitet arkeologjik i mbrojtur, secili intervenim q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb struktur\u00ebn e saj \u00ebsht\u00eb reversibil. Shumica e materialeve t\u00eb p\u00ebrdorura p\u00ebr konservim jan\u00eb lokale dhe t\u00eb nj\u00ebjta me origjinalet nd\u00ebrsa puna \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb me teknika tradicionale t\u00eb nd\u00ebrtimit nga mjesht\u00ebrit vendor.<\/p>\n

\"06\"<\/a>\u00a0\"07\"<\/a><\/p>\n

P\u00ebrve\u00e7 konservimit t\u00eb strukturave t\u00eb mbetura (mureve rrethuese dhe kull\u00ebs), Kalaja e Vushtrris\u00eb \u00ebsht\u00eb adaptuar n\u00eb nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb shum\u00eb funksionale me q\u00ebllim edukimi dhe interpretimi (muze i hapur arkeologjik) dhe platform\u00eb p\u00ebr ngjarje artistike dhe kulturore. Adaptimi i Kalas\u00eb n\u00eb funksion t\u00eb ri u mund\u00ebson t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzve pa dallim moshe, gjinie, religjioni apo aft\u00ebsie, qasje t\u00eb lirshme dhe shfryt\u00ebzim t\u00eb hap\u00ebsira t\u00eb lokalitetit. Punimet e adaptimit kan\u00eb filluar n\u00eb Tetor 2013 dhe kan\u00eb p\u00ebrfunduar n\u00eb Gusht 2014, prej kur ky lokalitet \u00ebsht\u00eb hapur edhe p\u00ebr vizitor\u00eb.<\/p>\n

\"08\"<\/a>\u00a0 \u00a0\"09\"<\/a><\/p>\n

Periudha e implementimit Shkurt 2012 \u2013 Gusht 2014
\nDonator:
\nKy projekt u financua nga Ambasada e SHBA n\u00eb Prishtin\u00eb
\nPartner\u00ebt:
\nMinistrin\u00eb e Kultur\u00ebs, Rinis\u00eb dhe Sportit dhe Komuna e Vushtrris\u00eb
\nKostoja:<\/p>\n

358,000 euro<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Qyteti i Vushtrris\u00eb ka tashm\u00eb t\u00eb konservuar dhe rijetezuar lokalitetin arkeologjik Kalaja e Vushtrris\u00eb. Pas p\u00ebrfundimit t\u00eb punimeve n\u00eb nj\u00eb ceremoni p\u00ebruruese kan\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb Drejtori i CHwB-s\u00eb, Sali Shoshi, Ambasadorja e SHBA-s\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb, Tracey Jacobson, Kryetari i Vushtrris\u00eb, Bajram Mulaku, Sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i Ministris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs, Rinis\u00eb dhe Sportit (MKRS), Veton Firzi. […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":9612,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[80,23],"tags":[],"class_list":["post-13142","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme","category-programi-i-rijetesimit"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/chwbkosova.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/chwbkosova.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/chwbkosova.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chwbkosova.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chwbkosova.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13142"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/chwbkosova.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13142\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/chwbkosova.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9612"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/chwbkosova.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/chwbkosova.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/chwbkosova.org\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}