Kalo te përmbajtja
CHwB Kosova — Cultural Heritage without Borders
Lajme

Në përkrahje të vlerave të trashëguara dhe të drejtës së komunitetit për ti gëzuar ato

Fondacioni suedez Trashëgimia Kulturore pa Kufij (CHwB) me shqetësim të thellë e mori informacionin se kalldrëmi i Çarshisë së Vjetër në Gjakovë është hequr dhe ka filluar të zëvendësohet me shtroje guri të formës tjetër. CHwB konsideron që ky veprim i ndërmarrë dëmton rëndë vlerat e trashëgimisë kulturore të cilat i ka trashëguar Çarshia e Vjetër. Kalldermi është material tradicionalisht i përdorur në qendrat urbane jo vetëm në Kosovë, i cili është shndërruar tashmë në pjesë identitare dhe përbërëse të zonave historike, veçmas e Çarshisë së Gjakovës.

CHwB konsideron se ndërhyrjet në Çarshi duhet të respektojnë autenticitetin! Dizajni, materiali i përdorur, mjeshtria dhe konteksti lokal janë tipare të patjetërsueshme të autenticitetit!

Ndaj, ndërhyrjet e tilla duhet të bazohen mbi respektin ndaj materialit origjinal…(Karta e Venedikut, artikulli 9).

Çarshia e Vjetër në Gjakovë është hapësirë urbane që karakterizohet me rrugicat, dyqanet, shtëpitë e vjetra dhe ndërtesat religjioze. Secila veç e veç paraqesin vlera të rëndësishme të trashëgimisë kulturore, mirëpo ato duke plotësuar njëra tjetrën krijojnë tërësinë – Arealin e quajtur Zonë historike (të njohura si Site), kategori e njohur edhe në konventat ndërkombëtare.
Çdo ndërhyrje në Çarshi duhet të konsiderojë integritetin e saj urban dhe arkitektonik.

Zonat historike duhet të bëhen objekt kujdesjeje të posaçme për të ruajtur tërësinë e tyre, për të siguruar gjendjen e tyre të mirë … (Karta e Venedikut, artikulli 14).

Autoritete lokale duhet ta kenë parasysh që përgjegjësia për trashëgiminë kulturore dhe menagjimi i përket, në radhë të parë, komunitetit që e ka krijuar dhe atyre që përkujdesen për të. Këtyre ditëve kemi parë një pjesëmarrje inkurajuese të komunitetit për të kundërshtuar veprimet e ndërmarra nga autoritetet.

CHwB mbështet si të drejtë vendimin e Ministrit të Kulturës, Rinisë dhe Sportit për të ndalur punimet në Çarshinë e Gjakovës. Sipas këtij vendimi, punët duhet të ndalen menjëherë dhe komuna duhet të ketë komunikim me Ministrinë e Kulturës, Rinisë dhe Sportit.

Është përgjegjësi e komunës që ndërhyrjet të jenë në harmoni me Ligjin për Trashëgimi i cili kërkon që ndërhyrjet të miratohen nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit.

CHwB shpreson në respektimin e ligjshmërisë nga ana e autoriteteve komunale.

CHwB rekomandon që të shfrytëzohet ky moment për të filluar një proces konsultimesh gjithëpërfshirëse me komunitetin dhe njohësit e fushës. Është e rëndësishme që vullneti i Komunës për të investuar në Çarshinë e Vjetër të jetë i pranuar dhe i mirëpritur nga komuniteti dhe profesionist.